Vivo Šoping Park, Projekat: Vuk Andrić, Fotografije: Relja ivanić

Shopping čaršija

Trgovina je kroz istoriju imala civilizacijski značaj. Mnogi svetski gradovi svoje postojanje i razvoj duguju upravo trgovačkoj delatnosti. Nekadašnje trgovačke bazare raznolike arhitektonske obrade danas zamenjuju trgovinski centri – savremeni gradski Forumi usmereni potrošnji i razonodi. U razvijenim društvima moć trgovine je u globalnoj konkurentnosti i prezentaciji, dok u tranzicionim zemljama poput Srbije, trgovina dobija ulogu dominantne delatnosti koja posreduje između globalnog tržišta i liberalizacije (ne)planske privrede.

Iz tih političkih i ekonomskih razloga u Srbiji, trgovinski centri bivaju najčešće građeni objekti, bilo kao strane ili domaće privatne investicije. Nakon perioda nekontrolisane sive trgovine tokom devedesetih godina i usled uspostavljanja novih društvenih i privrednih vrednosti, brojni trgovački centri građeni protekle decenije širom zemlje inicirali su novu potrošačku kulturu i uticali su na kvalitet ponude i uslugâ. Tržni centri, koji su među prvim doneli atmosferu zapada, postali su danas deo svakodnevnih navika. U okvirima ovakve stvarnosti arhitektonska struka traži načine da zahteve tržišta približi kreativnim mogućnostima arhitekture, menjajući ustaljene modele anonimnih i zatvorenih struktura.

Danas je trgovina podstaknuta pratećim sadržajima kako bi se kupci zadržali u trgovinskim objektima, čija arhitektura postaje režijski okvir za široku ponudu tipskih aktivnosti kupovine i zabave za celu porodicu. U cilju privlačenja i animiranja potrošača formiran je koncept retail trgovinskih parkova, koje, umesto velikih zatvorenih volumena, čini otvorena struktura s više manjih, obično prizemnih ili niže spratnosti, grupisanih oko centralnog trga koji ima funkciju šetališta, parkinga, bašte ili igrališta, tako da su (obodni) trgovački ili ugostiteljski lokali orijentisani ka spolja i dostupni pešacima.

Jagodinski trgovinski centar VIVO Park izveden prema projektu arhitekte Vuka Andrića, prvi je retail park u Pomoravlju, smešten u atraktivnoj turističkoj zoni koja obuhvata sportsko-turistički kompleks Đurđevo brdo, zoološki vrt, akva park, Muzej voštanih figura, gradske sportske hale i stadiona FK Jagodina. Zbog geografske pozicije, blizine Koridora 10, privrednih potencijala i različitih gradskih dešavanja, Jagodina se pokazala kao povoljno mesto za rentabilnu privatnu investiciju. Namera autora je bila da se kroz promenljivost pratećih sadržaja prostor usmeri korisnicima, kojima bi pored kupovine bile dostupne i druge popularne aktivnosti, što je bio motiv i za naziv parka – vivo, lat. živeti, boraviti, obitavati.

Stoga je akcenat dat na čovekomerniji ambijent uslužnog prostora i multifunkcionalnog platoa gde se nalaze dva dečija igrališta, prostor za razne manifestacije – izložbe, koncerte, predstave, modne revije i sl., te prostor koji se leti koristi kao bašta restorana dok je u zimskom periodu namenjen klizalištu sa pratećim sadržajima. Na neutralnim tamno-sivim fasadama ove mikro urbane strukture ističu se nadstrešnica, šarenilo izlogâ i brojni reklamni panoi. Koloritom naglašenu nadstrešnicu, koja se pruža duž unutrašnje strane kompleksa i deli fasade na dva dela, prati monohromno parterno popločanje linijski ekspresivnog šablona.

Pored tridesetak prodajnih lokala, novi trgovinski centar upotpunjuje i kafe-restoran Vivo, čiji koloritni enterijer prijatne atmosfere poziva na uglavnom izvesni ishod shoppinga – druženje uz kafu. Iako središnji plato ima pre svega funkciju parkiranja, mogućnost njegove prenamene i usmerenost objekata prema otvorenom prostoru kao glavnoj komunikaciji, retail centrima daju dodatnu vrednost blisku starim balkanskim čaršijama.

Možda Nušićev lik, trgovac Jovanča iz Jagodine, ne bi morao da se uputi na put oko sveta u potrazi za životnim izazovima da je tada u Jagodini imao na izbor današnje aktivnosti i globalizacijske tekovine koje dominiraju u polu-urbanizovanoj strukturi šumadijske varošice. U današnjim ekonomskim i društvenim prilikama u Srbiji, tržni centri postaju reprezenti urbanih aktivnosti, a njihova arhitektura i uređenje odraz savremenih trendova. Projektantski modeli u okviru tipologije trgovinskih objekata danas su globalno poznati, a na arhitektima ostaje da istraže i ponude nove prostorne, oblikovne i funkcionalne mogućnosti.

Nebojša Antešević
Faktografija
ObjekatVIVO Shopping Park
MestoJagodina (Srbija)
ProgramTrgovinski centar / ugostiteljstvo / zabava
PovršinaKompleks: 25.000 m²
Objekat: 10.000 m²
Godina2014.
FotografijeRelja Ivanić


Vivo Šoping Park, Projekat: Vuk Andrić, Fotografije: Relja ivanić
Vivo Šoping Park, Projekat: Vuk Andrić, Fotografije: Relja ivanić
Vivo Šoping Park, Projekat: Vuk Andrić, Fotografije: Relja ivanić
Situacija

Situacija

Restoran Vivo

Restoran Vivo




Uključi se u diskusiju
Dosadašnji komentari (0)

Ili se uloguj:


*Komentari se pregledaju pre objavljivanja