Belgrade: Formal/Informal

Knjiga Belgrade: Formal/Informal nastala je na osnovu istraživanja studenata i nastavnika iz Instituta za istraživanje savremenog grada ETH Studio Bazel, isturenog odeljenja Departmana za arhitekturu ETH Cirih, započetog 2006. godine u saradnji sa Arhitektonskim fakultetom u Beogradu.

Posmatrajući tokove i karakter urbanih promena Beograda u poslednjih pedeset godina – od socijalističkog centralizovanog planiranja do postsocijalističke haotične izgradnje po pravilima slobodnog tržišta, knjiga uspostavlja jasnu formulu za razumevanje specifičnog procesa razvoja Beograda na pragu nove globalne realnosti – stabilnosti neformalnog modela izgradnje i nestabilnosti formalnog modela, te otvara pitanja o načinima na koje ovaj zamršeni komplementarni odnos može postati osnova za uspostavljanje novih strategija razvoja gradova kod nas i u svetu.

Nestabilnost formalne izgradnje u knjizi je prikazana na primeru razvoja Novog Beograda koji je, iako neprekidno planiran kao prestoni grad novog društva, postao neplanirana celina zahvaljujući promenama političkih okvira i nemogućnosti da se dovrše prethodni planovi. Stalne političke reforme koje su tragale za što pravednijim razrešenjem socijalističke protivrečnosti kolektivnog vlasništva i individualnih sloboda, kao i postepeno uvećavanje tehničkih kapaciteta koje su dovodile do rasta standarda, u vremenu kada je velika potreba za stanovima diktirala tempo izgradnje, dovodili su do akutne nestabilnosti sistema planiranja i realizacije, pa nijedan od planova nije do kraja ostvaren. Novi Beograd je postao grad sastavljen od raznih nedovršenih delova, baš kao i Beograd u celini.

Sa druge strane, model neformalne izgradnje, definisan još tokom socijalističkog perioda uz naglu ekspanziju početkom devedesetih, predstavljen je u poglavlju knjige u kome se objašnjava anatomija razvoja prigradskog naselja Padina. Interesantno je zapažanje da neformalnost u Beogradu ne predstavlja fenomen sa društvene margine, već praksu koju sprovode i društvena elita i srednja klasa u situaciji kada javne instuitucije nisu u stanju da kontrolišu narasle privatne ambicije koje nastoje da ostvare uobičajene standarde poslovanja i stanovanja. Čak i posle devedesetih, umesto očekivanog uspostavljanja autoriteta institucija planiranja, dolazi do toga da se one prilagođavaju režimu neformalne izgradnje koji su u međuvremenu zbog ekonomičnosti i efikasnosti prihvatili veliki investitori. Po tome je neformalna izgradnja Beograda sličnija savremenom modelu neoliberalne deregulacije razvoja grada nego modelu siromašnih naselja zemalja u razvoju.

Knjiga Belgrade: Formal/Informal razotkriva Beograd kao grad-kolaž koji je sastavljen od neujednačenih delova nastalih sadejstvom formalnih i neformalnih procesa građenja tokom različitih istorijskih epoha. Radikalnim prihvatanjem ovakve realnosti Beograda uspostavila bi se osnova za formulisanje nove strategije razvoja grada u kojoj bi imanentni odnos formalnog i neformalnog mogao biti regulisan tako da unapređuje odnos društva prema neposrednom okruženju. Autori knjige takvu strategiju ne izlažu, ostavljajući stanovnicima Beograda da je sami pronađu.

Tekst: Ivan Kucina
Faktografija
NaslovBelgrade Formal/Informal – A Reasearch on Urban Transformation
AutorMarcel Meili, Roger Diener, Milica Topalović, Christian Muller Inderbitzin
IzdavačVerlag Scheidegger & Spiess
Godina2012.
JezikEngleski / Nemački
ISBN978-3858812544




Uključi se u diskusiju
Dosadašnji komentari (0)

Ili se uloguj:


*Komentari se pregledaju pre objavljivanja