Stabilizator

Formiranje trga

Centar Sazhalombate, malog industrijskog grada na Dunavu nadomak Budimpešte, mesto je brojnih kontradiktornosti i nedorečenosti. Njegov izrazito razuđeni glavni trg okružen je modernističkim objektima gradske kuće i kulturnog centra iz doba komunizma, naspram kojih stoji crkva osobene organske arhitekture iz 1995. godine. Njen autor je Imre Makovec, nesumnjivo najveći mađarski arhitekta XX veka koji je pritom bio ideološki snažno suprotstavljen komunizmu i arhitekturi koju je taj društveni sistem proizvodio.

Kako prefabrikovani stambeni soliteri u pozadini prevelikog trga ne daju javnom prostoru konačnu formu, nedostajao mu je prostorni zid koji bi ga do kraja zatvorio i definisao. Cilj gradnje novog objekta kombinovane namene i paralelno izvođenog parternog uređenja bio je upravo da se formira jasan, izdužen trg u čijoj će centralnoj osi biti crkva, da se dobije javni gradski prostor prijatan za pešake, kao i da se odgovarajućom visinom i likovnim izrazom objekta zaokruži prostorna celina trga. U samu zgradu trebalo je smestiti sadržaje koji su nedostajali gradskom centru – prostor za različite manifestacije te trgovačke i uslužne funkcije, uz prateće stanovanje i rešenje problema parkiranja.

Centar za manifestacije, kao javni sadržaj, proteže se dužom stranom trga, dok tri dvotraktna stambena krila postavljena upravno na njega sa suprotne strane formiraju mirnije, intimnije prostore ka kojima su orijentisani stanovi. Objekat je prema trgu jasan i zatvoren kako bi ispunio ulogu stabilizatora njegove forme, dok se sa zadnje, stambene strane sa lakoćom otvara i odgovara razuđenosti otvorenih gradskih blokova kojima je okružen.

Autori oblikovanjem fasada nastoje da uspostave harmoniju novog objekta sa građevinama različitih visina i formi koje ga okružuju, kroz citiranje njihovih elemenata i prilagođavanje njihovim razmerama. Uz to, pojedinačni segmenti fasade odražavaju raznovrsnost funkcija – kamena glavna fasada centra za manifestacije sa razigranom smenom otvorenog i zatvorenog u vidu bar koda, staklena fasada prizemnih prodavnica, kosi stakleni zid lobija u kome se danju ogleda trg… Bojom i kolažom kamenih ploča neznatno različitih tonova objekat se uklapa u kolorit susednih građevina sa kojima je dodatno povezan kamenom popločanom površinom trga, čime trg u celini dobija na ujednačenosti u izrazu.

Ravan, nerazuđen krov jača jedinstvenu strukturu trga, dok povlačenje i zastakljivanje prizemlja olakšava objekat koji uprkos svojoj veličini lako lebdi nad trgom, obezbeđujući natkriven pristup trgovačkim sadržajima u prizemlju.

Realizacijom pažljivo i racionalno oblikovanog objekta, uz srećnu okolnost da se paralelno odvijala i rekonstrukcija trga, formiran je javni gradski prostor sa jasnim, koherentnim likom koji uspeva da pomiri njegove kontradiktornosti, različite visine objekata i istorijsko-ideološke slojeve te postane popularno mesto okupljanja u gradu – kako spontanog, tako i onog manifestacionog karaktera.

Kosta Mijić
Faktografija
ObjekatCentar manifestacija i gradski trg
MestoSzázhalombatta (Mađarska)
ProgramPolifunkcionalni gradski centar i trg
Površina15.000 m²
Godina2011.
AutorKorényi & Partners (Korényi András, Zoltai István) + LAB5 architects (Dobos András, Korényi Balázs)
FotografijeTamás Bujnovszky


Stabilizator
Stabilizator
Stabilizator




Uključi se u diskusiju
Dosadašnji komentari (0)

Ili se uloguj:


*Komentari se pregledaju pre objavljivanja